Podstawowe badania diagnozujące przyczyny bezpłodności kobiet

Po 12 miesiącach regularnych stosunków seksualnych bez stosowania środków antykoncepcyjnych, około 15% par nie zachodzi w ciążę.1. Do tego czasu większość kobiet rozmawiała już o swoim pragnieniu posiadania dzieci z lekarzem pierwszego kontaktu lub w czasie rutynowego badania ginekologicznego. Kobiety powinny porozmawiać o tym z lekarzem szczególnie wtedy, gdy mają jakieś obawy związane ze swoją płodnością,na przykład były leczone na raka lub mają więcej niż 35 lat.

W około 40% przypadków bezpłodności przyczyna leży po stronie kobiet, w kolejnych 40% po stronie mężczyzn, a w 20% przyczyną są problemy obydwu partnerów2.

Z racji tego, że badanie i dociekanie przyczyn bezpłodności może trwać bardzo długo oraz, że płodność kobiety ulega zmniejszeniu wraz z wiekiem, powinno się o niej rozmawiać jak najwcześniej. Ponieważ czas starania się o dziecko jest przeważnie okresem bardzo emocjonalnym, bardzo ważne jest, aby otrzymać odpowiednie wsparcie. Stres jest kolejnym elementem, który może mieć wpływ na płodność. Za pomocą kilku prostych pytań i badań lekarz pierwszego kontaktu lub ginekolog może wykryć możliwe przyczyny bezpłodności u kobiet i skierować daną prę na właściwą „drogę do płodności”.

fertility disorder

Historia medyczna, seksualna i społeczna.

Lekarz pierwszego kontaktu lub ginekolog, z którym kobieta będzie rozmawiała o swoich problemach z bezpłodnością, będzie chciał znać historię medyczną, seksualną i społeczną swojej pacjentki. Pomoże mu to określić, co może być przyczyną bezpłodności.

Wiek

 Płodność kobiet zmniejsza sie wraz ze zdolnością jajników do produkcji jajeczek nadających sie do zapłodnienia. Źródło: Babycenter.co.uk

Płodność kobiet zmniejsza się wraz ze zdolnością jajników do produkcji jajeczek nadających się do zapłodnienia. Źródło: Babycenter.co.uk

Naturalna płodność kobiety obniża się gwałtownie wraz z upływem lat. Tylko lekarz będzie w stanie ocenić szanse na zajście w ciążę i ewentualność wystąpienia powikłań na podstawie wieku danej pary.

Dzieci

Lekarz omówi ewentualne poprzednie porody i komplikacje występujące we wcześniejszych ciążach. Zapyta również o jakiekolwiek poprzednie poronienia.

Nieregularne cykle miesiączkowe

Jeżeli cykl kobiety trwa dłużej niż średnia długość cyklu, jak można łatwo obliczyć, najprawdopodobniej jajeczkuje ona co sześć tygodni bądź około dziewięć razy do roku. Z tego powodu będzie miała ona mniejsze szanse na zajście w ciążę. Ze statystycznego punku widzenia prawdopodobieństwo zapłodnienia jest wtedy mniejsze.

Dlatego też kobiety,których cykl jest dłuższy, często otrzymują leki na bezpłodność regulujące owulację, jak na przykład Clomid. Terapia lekowa zostanie z całym prawdopodobieństwem zaproponowana kobietom, które mają więcej niż 35 lat i nie jajeczkują regularnie.

Okres czasu, przez który para próbuje zajść w ciążę

Lekarz zapyta jak długo dana para stara się o dziecko. Pary uprawiające regularny seks bez zabezpieczeń średnio przez:

Średni odsetek płodnych par zachodzących w ciążę po3

miesiącu starań 20%
sześciu miesiącach starań 70%
12 miesiącach starań 85%
18 miesiącach starań 90%
24 miesiącach starań 95%
Jeżeli oboje partnerzy są młodzi i zdrowi oraz starali się o dziecko przez mniej niż 12 miesięcy, to w takiej sytuacji zaleca się próbowanie przez troszeczkę dłużej.

Seks

Lekarz może zapytać pacjentów, jak często uprawiają seks i czy mają jakiekolwiek problemy w czasie seksu. Pacjenci mogą poczuć się troszeczkę zażenowani rozmawiając o swoim życiu seksualnym z lekarzem.
Jednak bardzo ważne jest bycie otwartym i szczerym. Jeżeli bezpłodność spowodowana jest potencją seksualną lub motywacją, to problem ten może być w dość łatwy sposób rozwiązany.

Okres czasu od zaprzestania antykoncepcji

Para zostanie zapytana o rodzaj stosowanej prrzez nich antykoncepcji i kiedy zakończyli oni jej stosowanie. Niektóre rodzaje anykoncepcji potrzebują pewnego okresu czasu, aby przestały działać. Mogą one wciąż wpływać na płodność partnerów w chwili obecnej.

Historia medyczna i objawy

Lekarz omówi wszystkie problemy zdrowotne danej pary, zarówne te obecne jak i przeszłe, w tym także choroby przenoszone drogą płciową. Lekarz może również zapytać:

  • czy kobieta miesiączkuje regularnie,
  • czy ma jakiekolwiek krwawienia pomiędzy okresami lub po stosunku,
  • o poprzednie poronienia (w tym ciąże pozamaciczne),
  • a także o infekcje i operacje.

Leki

. Niektóre leki mogą wpływać płodność kobiety. Lekarz omówi wszystkie leki, które kobieta przyjmuje lub przyjmowała w przeszłości i ewentualnie zasugeruje inne sposoby leczenia. Kobieta powinna wymienić również wszystkie zażywane przez nią leki dostępne bez recepty, w tym także leki ziołowe.

Nałogi

Istnieje kilka czynników związanych ze stylem życia, znacząco wpływających na płodność partnerów. Lekarz będzie chciał wiedzieć:

  • czy któryś z partnerów pali,
  • ile ważą,
  • jak dużo alkoholu spożywają,
  • czy zażywają jakieś narkotyki,
  • czy są zestresowani w życiu prywatnych lub w pracy.

Lekarz może zalecić zmianę stylu życia w celu zwiększenia szansy na zajście w ciążę.

Podstawowe badania

Po przedyskutowaniu historii medycznej, seksualnej i społecznej obojga parnerów, w celu wykonania dalszych badań, lekarz może skierować ich do specjalisty zajmującego się leczeniem bezpłodności.

Badanie okolic intymnych

W celu wykrycia potencjalnych problemów, lekarz zbada również okolice intymne kobiety. Ewentualne infekcje, guzki, zgrubienia czy wrażliwość w okolicach intymnych mogą świadczyć o mięśniaku macicy, guzach na jajnikach, endometriozie czy zapaleniu narządów miednicy mniejszej.

Badania hormonalne

Badania krwi wykonane na różnych etapach cyklu mogą dostarczyć wielu informacji na temat bezpłodności.

Aby sprawdzić czy zachodzi owulacja, krew kobiety może zostać zbadana pod kątem zawartości progesteronu. Wybór odpowiedniego momentu na przeprowadzenie tego testu zależy od tego czy kobieta miesiączkuje regularnie. Jeżeli okresy pojawiają się w regularnych odstępach czasu, to wtedy trzeba wykonać badanie mające na celu zmierzenie poziomu hormonów przekaźnikowych zwanych gonadotropinami. Hormony te pobudzają jajniki do produkcji jajeczek.

Często również warto regularnie sprawdzać podstawowe parametry FSH (hormonu folikulotropowego), LH (hormonu luteinizującego), estrogenu, progesteronu oraz kontrolować całą gamę innych czynników takich jak odpowiednie funkcjonowanie organów. Wszystko to dlatego, ponieważ nawet nieznaczna niedoczynność tarczycy może zakłócić cykl menstruacyjny4.

Sprawdzenie jajników

Zanim lekarz zaproponuje leki na bezpłodność, sprawdzi on jajniki. Można to zrobić badając krew i mierząc poziom określonych hormonów lub wykonując badanie USG w celu sprawdzenia pęcherzyków jajnikowych.

30%

bezpłodnych par jest dotkniętych przez choroby jajników

Test na chlamydię

Chlamydia to choroba przenoszona drogą płciową, która może przyczynić się do bezpłodności. Ginekolog lub inny specjalista od zdrowia seksualnego wykona (za pomocą wacika podobnego do wacika do uszu, ale mniejszego, miękkiego i okrągłego) wymaz z szyjki macicy, aby pobrać komórki, które następnie zostaną poddane badaniu na chlamydię.

Jeżeli choroba ta zostanie zdiagnozowana, może ona być wyleczona za pomocą antybiotyków. W czasie tej samej wizyty, przy użyciu próbek moczu i krwi, wykonane zostaną badania na wirusa opryszczki,rzeżączkę, kiłę i wirusa HIV.

Histerosalpingografia

Histerosalpingografia (HSG) to rodzaj zdjęcia rentgenowskiego macicy i jajowodów,które robi się po wstrzyknięciu specjalnego środka cieniującego. Badanie to umożliwia uzyskanie obrazu jamy macicy i wykrycie ewentualnej niedrożności jajowodów.

a hysterosalpingogram can be used to diagnose blocked fallopian tubes

25%

bezpłodnych par boryka się z chorobami jajowodów.

Oprócz edndometriozy do niedrożności macicy i jajowodów mogą również prowadzić choroby takie jak mięśniak macicy, polipy i adenomioza.5. Do zdiagnozowania infekcji bakteryjnych i grzybicznych lub zmian komórkowych, które w niektórych przypadkach, mogą wskazywać na chorobę powodującą bezpłodność, można wykorzystać badanie cytologiczne przeprowadzone w czasie rutynowej wizyty ginekologicznej.

Większość lekarzy wykona histerosalpingografię na samym początku diagnozowania przyczyn bezpłodności, ponieważ badanie to pomaga w wykryciu mięśniaka macicy. Histerosalpingografia pokaże również rozwój dojrzewających pęcherzyków jajnikowych oraz budowę endometrium.

10%

bezpłodnych par dotkniętych jest przez endometriozę

Jeżeli w żadnych z pierwszych badań i testów nie wykryto jakichkolwiek schorzeń, mężczyzna powinien poddać się badaniu nasienia.

Na tym etapie niektórzy lekarze mogą również zalecić wykonanie badania po odbyciu stosunku seksualnego 6.

3%

bezpłodnych par boryka się z problemami związanymi ze śluzem szyjki macicy

Dalsze badania żeńskiej bezpłodności

Może również sie okazać, że badania nie wykażą żadnej przyczyny bezpłodności. Na tym etapie specjalista zajmujący sie bezpłodnością, jako kolejny krok do zdiagnozowania przyczyny bezpłodności, może zalecić wykonanie hysteroskopii lub laparoskopii.

Bibliografia

  1. “http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/12923157”
  2. Hudson, B. (1987). The infertile couple. Churchill-Livingstone, Edinburgh
  3. “Gnoth C, Godehardt D, Godehardt E, Frank-Herrmann P, Freundl G. “Time to pregnancy: results of the German prospective study and impact on the management of infertility.” Human Reproduction. 2003 Sep; 18(9):1959-66.”
  4. “Weiss RV, Clapauch R. Female infertility of endocrine origin. Arg Bras Endocrinol Metabol. 2014; 58(2): 144-52”
  5. “http://web.stanford.edu/class/siw198q/websites/reprotech/New%20Ways%20of%20Making%20Babies/Causefem.htm”
  6. Hessel M, Brandes M, Bruin JPD, Bots RS, Kremer JA, Nelen WL, Hamilton CJ. Long term ongoing pregnancy rate and mode of conception after a positive and negative post-coital test. Acta Obstet Gynecol Scand. 2014; 93(9): 913-20″
Leave Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

clear formSubmit